Elma ve armutta ateş yanıklığı nasıl anlaşılır?
- Çiçekler su emmiş gibi olur, kararır ve dalda asılı kalır.
- Genç sürgün uçları kahverengi-siyah kıvrılarak 'çoban değneği' şeklini alır.
- Yapraklar ateşte kavrulmuş gibi kahverengi-siyah ama dökülmez.
- Nemli havada sürgün ve meyvelerden süt beyazı-amber renkli yapışkan bakteri damlaları.
- Dallarda çökük kanserler.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Çin'de armutta B. subtilis KS1 çiçeklenme döneminde yapılan tarla denemesinde tek çiçekte %84,00, çiçek salkımında %85,39 başarı sağlamış; Tunus'ta B. velezensis OEE1 sera ve tarlada hastalık şiddetini ve ölen fidan oranını belirgin düşürmüştür. Türkiye'de B. subtilis QST 713 + B. amyloliquefaciens MBI 600 karışımı saksıdaki Gala elma fidanlarında %66,03 etki göstermiştir. Buna karşılık ABD'de 2001–2007 tarla denemelerinde B. subtilis QST 713 dahil biyolojik ürünler tek başına tutarsız kalmış (çiçek enfeksiyonunda %9,1–36,1 azalma), streptomisinle programa katıldıklarında ise ilaç sayısını azaltmıştır. Mekanizma, difisidin ve basilizin (B. amyloliquefaciens FZB42) ile surfaktin ve diğer antibakteriyel maddelerin bakteriyi doğrudan baskılamasıdır; B. megaterium, B. licheniformis ve B. pumilus ile ateş yanıklığında doğrulanmış çalışma bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
KS1 yaprak, sürgün ve olgunlaşmamış meyvede hastalık indeksini belirgin düşürdü; çiçeklenme döneminde yapılan tarla denemesinde ateş yanıklığına karşı tek çiçekte %84,00, çiçek salkımında %85,39 başarı sağladı ve armut anacı fidelerinin gelişimini artırdı.
Mekanizma: Surfaktin ve basilibaktin üretimi (antibiyoz); kök, yaprak ve kök bölgesi toprağında kolonizasyon
165 bakteri içinde laboratuvarda en güçlü etkiyi (%80) OEE1 gösterdi; koruyucu ve tedavi edici uygulamalar hastalık ilerlemesini azalttı. Sera ve tarlada OEE1 son ortalama hastalık şiddetini ve ölen bitki oranını belirgin düşürdü (özette yüzde verilmemiştir); sağlıklı fidanlarda kök boğazı çapını ve yaprak sayısını artırdı.
Mekanizma: Bütanol ekstraktında bulunan antibakteriyel maddelerle bakterinin doğrudan baskılanması (antibiyoz)
İki suşun karışımı laboratuvarda en büyük engelleme halkasını (26 mm) verdi ve saksıdaki Gala fidanlarında ateş yanıklığına karşı en etkili uygulama oldu (%66,03); suşların tek başına etki yüzdeleri özette verilmemiştir.
Mekanizma: Antibakteriyel etki (antibiyoz) – özette ayrıntı verilmemiştir
Biyolojik ürünler tek başına tutarlı etki göstermedi: çiçek enfeksiyonundaki ortalama azalma %9,1–36,1 arasında değişti (bu aralık tüm biyolojik ürünler içindir, B. subtilis'e ayrı yüzde özette verilmemiştir), streptomisin ise %59,0–67,3 sağladı. Biyolojik ürünler streptomisinli programa katıldığında tutarlı kontrol elde edildi ve gereken ilaç uygulaması sayısı azaldı.
Mekanizma: Lipopeptit metabolitleri ve çiçek tepeciğinde rekabet; çiçekte tutunma 25 denemenin 12'sinde %60'ın altında kaldı
FZB42'nin ürettiği difisidin ve daha az ölçüde basillaen Erwinia amylovora'ya karşı etkili bulundu; difisidin üretemeyen mutant bile hastalığı yabani suşa yakın düzeyde bastırdı, hem poliketit hem basilizin üretemeyen çift mutant ise etkisini tamamen kaybetti (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Difisidin (poliketit) ve basilizin (dipeptit) ile bakterinin doğrudan öldürülmesi
Sık sorulan sorular
Elma ve armutta ateş yanıklığı belirtileri nelerdir?
Çiçekler su emmiş gibi olur, kararır ve dalda asılı kalır. Genç sürgün uçları kahverengi-siyah kıvrılarak 'çoban değneği' şeklini alır. Yapraklar ateşte kavrulmuş gibi kahverengi-siyah ama dökülmez.
Elma ve armutta ateş yanıklığı neden olur?
Etmeni Erwinia amylovora (bakteri). Ateş yanıklığı, Erwinia amylovora bakterisinin elma, armut ve ayva gibi gülgillerde yaptığı en yıkıcı hastalıktır. Çiçekler ve genç sürgünler aniden solar, kahverengi-siyah renge döner ve ateşte yanmış gibi görünür; sürgün ucu çoban değneği gibi kıvrılır, dokulardan bakteri akıntısı sızar ve dallarda kanserler oluşur, hastalık gövdeye inerse ağaç kuruyabilir.
Bacillus ile elma ve armutta ateş yanıklığı üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Çin'de armutta B. subtilis KS1 çiçeklenme döneminde yapılan tarla denemesinde tek çiçekte %84,00, çiçek salkımında %85,39 başarı sağlamış; Tunus'ta B. velezensis OEE1 sera ve tarlada hastalık şiddetini ve ölen fidan oranını belirgin düşürmüştür. Türkiye'de B. subtilis QST 713 + B. amyloliquefaciens MBI 600 karışımı saksıdaki Gala elma fidanlarında %66,03 etki göstermiştir. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
