← Bitki Hastalıkları

Bakteriyel leke

Xanthomonas euvesicatoria, X. vesicatoria, X. perforans, X. gardneri

BakteriYapraklarBacillus kanıtı: orta

Bakteriyel lekenin etmeni Xanthomonas türleridir (X. euvesicatoria, X. vesicatoria, X. perforans, X. gardneri). Bakteri tohumla taşınır. Sıcak, yağmurlu ve rüzgârlı havada sıçrayan suyla yayılır, gözeneklerden ve yaralardan girer. Yaprakta küçük, köşeli, koyu lekeler yapar; lekelerin ortası düşer ve yaprak delik deşik olur. Meyvede kabuk gibi pürüzlü, kabarık lekeler oluşur. Bakıra dayanıklı ırklar yaygınlaştığı için mücadele zorlaşmıştır.

Mansfield J. ve ark. 2012. Top 10 plant pathogenic bacteria in molecular plant pathology. Molecular Plant Pathology 13:614–629. DOI

Bakteriyel leke belirtisi (temsili görsel)
Temsili görsel · yapay zekâ ile hazırlandı

Bakteriyel leke nasıl anlaşılır?

  • Yaprakta 1–3 mm, ilk önce yağlı-ıslak, sonra koyu kahve-siyah, köşeli lekeler; bazen sarı hale.
  • Lekelerin ortası düşer, yaprak delik deşik ve parçalı görünür.
  • Biberde yoğun yaprak dökümü.
  • Yeşil meyvede küçük, kabarık, kabuk gibi pürüzlü, kahverengi lekeler (uyuz gibi), dokunulunca hissedilir.

Bu belirtiyi görürseniz

Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.

Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar

B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) suşları domateste en çok umut veren gruptur. Toprağa verilen B. velezensis VMA11p hastalık şiddetini %53,9 azaltmıştır. Aynı suşun hücresiz kültür süzüntüsü yaprağa püskürtüldüğünde azalma %98,5'e çıkmıştır. B. velezensis 71'in etkisinden oksidifisidin sorumludur. Florida'da 14 tarla denemesinde B. subtilis QST713 (Serenade) + bakır programı, bakır-mankozeb standardı kadar korumuştur; dönüşümlü programlar bakır kullanımını %50 azaltmıştır.

Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.

B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) · VMA11p, VM05domates · laboratuvar + sera (saksı)

Toprağa sulamayla verilen VMA11p süspansiyonu bakteriyel leke şiddetini %53,9 azalttı. Yaprağa püskürtülen hücresiz süzüntüler hastalığı VMA11p ile %98,5, VM05 ile %94,2 azalttı. Hiçbir uygulama bitki gelişimini düşürmedi.

Mekanizma: Salgılanan antimikrobiyal metabolitler (hücresiz süzüntü etkisi); kök uygulamasında olası ISR

Felipe V., Bianco M.I., Terrestre M., Mielnichuk N., Romero A.M., Yaryura P.M. 2021. Biocontrol of tomato bacterial spot by novel Bacillus and Pseudomonas strains. European Journal of Plant Pathology 160:935–948 · DOI
B. subtilis · QST 713 (Serenade)domates · tarla (14 deneme, Florida 1999–2005)

B. subtilis + bakır hidroksit içeren programlar hastalığı ilaçsız kontrole göre anlamlı azalttı. Bu programlar bakır-mankozeb standardından farklı değildi. Dönüşümlü programlar aynı korumayı bakır miktarını %50 azaltarak sağladı. Küçük parsellerde verim etkilenmedi.

Mekanizma: Lipopeptit antibiyozu; entegre programda bakır azaltma

Roberts P.D., Momol M.T., Ritchie L., Olson S.M., Jones J.B., Balogh B. 2008. Evaluation of spray programs containing famoxadone plus cymoxanil, acibenzolar-S-methyl, and Bacillus subtilis compared to copper sprays for management of bacterial spot on tomato. Crop Protection 27:1519–1526 · DOI
B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) · 71domates · laboratuvar + iklim odası + sera

Binlerce izolat içinden seçilen B. velezensis 71, Xanthomonas türlerine güçlü etki gösterdi. Hücre süspansiyonu ve hücresiz süzüntüsü iklim odası ve sera denemelerinde bakteriyel lekeyi baskıladı; yazarlar bakırlı ilaçlara alternatif olabileceğini bildirdi (özette yüzde verilmemiş).

Mekanizma: Oksidifisidin (poliketit antibiyotik)

Olishevska S., Nickzad A., Restieri C., Dagher F., Luo Y., Zheng J., Déziel E. 2023. Bacillus velezensis and Paenibacillus peoriae Strains Effective as Biocontrol Agents against Xanthomonas Bacterial Spot. Applied Microbiology 3(3):1101–1119 · DOI

Sık sorulan sorular

Bakteriyel leke belirtileri nelerdir?

Yaprakta 1–3 mm, ilk önce yağlı-ıslak, sonra koyu kahve-siyah, köşeli lekeler; bazen sarı hale. Lekelerin ortası düşer, yaprak delik deşik ve parçalı görünür. Biberde yoğun yaprak dökümü.

Bakteriyel leke neden olur?

Etmeni Xanthomonas euvesicatoria, X. vesicatoria, X. perforans, X. gardneri (bakteri). Bakteriyel lekenin etmeni Xanthomonas türleridir (X. euvesicatoria, X. vesicatoria, X. perforans, X. gardneri). Bakteri tohumla taşınır.

Bacillus ile bakteriyel leke üzerine yapılmış çalışma var mı?

Evet. B. velezensis (B. amyloliquefaciens grubu) suşları domateste en çok umut veren gruptur. Toprağa verilen B. velezensis VMA11p hastalık şiddetini %53,9 azaltmıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.

Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?

Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.

Domates için diğer hastalıklar

Proverim nedir, ne değildir? Proverim, Tarım ve Orman Bakanlığı lisanslı, beş Bacillus türü içeren bir mikrobiyal gübredir (bitki besleme ürünü). Zirai ilaç değildir; hastalık ya da zararlıya karşı ilaç yerine kullanılmaz ve yalnızca etiketindeki talimata göre uygulanır. Ayrıntılar: İlkelerimiz ve yasal bilgilendirme.
Fotoğraf gönderin, ön değerlendirme alın