Cercospora yaprak lekesi nasıl anlaşılır?
- Yaprakta 2–5 mm, yuvarlak, ortası kül grisi, kenarı kırmızı-mor halkalı çok sayıda leke; lekenin ortasında nemli havada gri tüylü küf ve siyah noktalar.
- Lekeler birleşince yaprak kurur, pancarda bitki sürekli yeni yaprak çıkarır ve şeker oranı düşer.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Şeker pancarında B. subtilis ve B. pumilus yaprak püskürtmeleri Mısır'da serada hastalık şiddetini %73–83, tarlada %56–81 azaltmış; ABD'de B. subtilis BacB iki tarla sezonunda hastalığı düşürmüştür. Polonya'da B. velezensis KT27 tarlada kimyasal programa yakın koruma (yalnızca %9,1 daha düşük) sağlamış ve kök verimini %15,2'ye kadar artırmıştır. B. pumilus 203-6 ve 203-7 suşları serada bitkide sistemik dayanıklılık uyararak lekeleri yaklaşık %70 azaltmıştır. Etki hem lipopeptitlerle (surfaktin, iturin, fengisin) mantarın doğrudan baskılanmasından hem de savunma proteinlerinin (kitinaz, β-1,3-glukanaz, peroksidaz) uyarılmasından gelir. B. megaterium ve B. licheniformis ile tek başına yapılmış, doğrulanabilen hakemli çalışma bulunamamıştır.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Serada hastalık şiddetindeki azalma B. subtilis ile %73,33–80, B. pumilus ile %80–83 oldu; tarlada azalma B. subtilis ile %56,18–81,27, B. pumilus ile %62,55–81,27 arasında gerçekleşti. Uygulanan bitkilerde sakaroz oranı ve IAA düzeyi yükseldi.
Mekanizma: Sistemik dayanıklılığın uyarılması: PR proteinleri (kitinaz, β-1,3-glukanaz), peroksidaz ve polifenol oksidazda artış
Laboratuvarda C. beticola gelişimini %60,2 engelledi. Tarla denemesinde bakteriyle elde edilen koruma, üç kimyasal fungisit kombinasyonundan yalnızca %9,1 daha düşük kaldı; kök verimi ilaçsız kontrole göre %15,2'ye kadar arttı.
Mekanizma: Lipopeptitler (surfaktin, iturin, fengisin) ile antibiyoz; bakteri hücresiyle doğrudan temas önemli; fosfor, potasyum ve çinko çözme ile büyümeyi teşvik
1998 tarla sezonunda 1×10^6 CFU/ml ve üzeri dozda hastalık şiddeti kontrole göre anlamlı azaldı; hastalık baskısının düşük olduğu 1999'da tüm uygulamalar hastalık şiddetini azalttı. İklim odasında bakterinin vejetatif hücre olarak ya da enfeksiyondan 1–5 gün önce uygulanması kontrolü belirgin artırdı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Yaprak yüzeyini kolonize ederek koruma (önleyici uygulama); antagonizma
Tarlada B. subtilis hastalık şiddetini anlamlı düşürdü, mantarın konidiofor ve spor oluşturmasını engelledi, yapraktaki leke sayısı ve çapını azalttı; kökte toplam çözünür kuru madde ve sakaroz oranı arttı. En iyi sonuç Moringa tohum ekstraktı, ardından potasyum bikarbonat ve B. subtilis ile alındı (özette yüzde verilmemiştir).
Mekanizma: Antagonizma (mantar hücrelerinde plazmoliz); polifenol oksidaz, peroksidaz ve PAL enzimlerinde artış
Şeker pancarından alınan 11 B. pumilus izolatı arasından 203-6 ve 203-7, mantarla aynı yaprağa uygulanmadığında bile (bitkide uzak noktadan) Cercospora lekesi belirtilerini yaklaşık %70 azalttı; bu düzey kimyasal dayanıklılık uyarıcısı acibenzolar-S-metil ile benzerdi.
Mekanizma: Sistemik kazanılmış dayanıklılık (SAR): kitinaz ve β-1,3-glukanaz artışı, öncesinde iki aşamalı hidrojen peroksit üretimi
Sık sorulan sorular
Cercospora yaprak lekesi belirtileri nelerdir?
Yaprakta 2–5 mm, yuvarlak, ortası kül grisi, kenarı kırmızı-mor halkalı çok sayıda leke; lekenin ortasında nemli havada gri tüylü küf ve siyah noktalar. Lekeler birleşince yaprak kurur, pancarda bitki sürekli yeni yaprak çıkarır ve şeker oranı düşer.
Cercospora yaprak lekesi neden olur?
Etmeni Cercospora beticola (şeker pancarı); diğer kültürlerde başka Cercospora türleri (mantar). Şeker pancarında Cercospora yaprak lekesi Cercospora beticola mantarıyla oluşur; yapraklarda ortası kül grisi, kenarı kırmızı-kahverengi halkalı, 2–5 mm'lik yuvarlak lekeler görülür. Lekeler birleşince yaprak kurur, bitki sürekli yeni yaprak yaptığı için kökte verim ve şeker oranı belirgin düşer.
Bacillus ile cercospora yaprak lekesi üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Şeker pancarında B. subtilis ve B. pumilus yaprak püskürtmeleri Mısır'da serada hastalık şiddetini %73–83, tarlada %56–81 azaltmış; ABD'de B. subtilis BacB iki tarla sezonunda hastalığı düşürmüştür. Polonya'da B. velezensis KT27 tarlada kimyasal programa yakın koruma (yalnızca %9,1 daha düşük) sağlamış ve kök verimini %15,2'ye kadar artırmıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
