Kök-ur nematodu nasıl anlaşılır?
- Bitki sökülünce köklerde boncuk boncuk veya birleşerek büyük, düzensiz, kökün kendisinden oluşan şişkinlikler (urlar); urlar kökten ayrılmaz (baklagil nodüllerinden farkı: nodül yandan yapışık ve kolay kopar).
- Kök sistemi kısa, kaba ve az saçak köklü.
- Toprak üstünde: sıcak saatlerde pörsüme, sararma, bodurluk, besin eksikliği belirtileri; tarlada lekeler halinde zayıf bitkiler.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
5 türün tamamı için kök-ur nematoduna karşı çalışma vardır. B. velezensis (amyloliquefaciens grubu) ve B. subtilis yumurta açılmasını ve larva yaşamını baskılar, köke girişi engeller; hıyarda tarla denemesinde hastalık %61,6 azalmış, verim %36,5 artmıştır. B. pumilus ve B. megaterium uçucu bileşiklerle (fumigant etki), B. licheniformis domateste saksıda nematodu baskılar. Domateste kanıt laboratuvar + saksı/sera düzeyinde, tarla kanıtı hıyardadır; sonuçlar suşa ve koşula göre değişir.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Laboratuvarda ikinci dönem larvalarda %71,62 ölüm; saksıda önceden uygulama larvaların köke girişini, ur ve yumurta kümesi sayısını anlamlı azalttı ve domates gelişimini artırdı.
Mekanizma: Antimikrobiyal metabolit gen kümeleri, nematisidal etki; ISR değil, nematodun baskıladığı su taşıyıcı TIP genlerinin korunması.
Fermantasyon sıvısı 12 saatte larvaların %100'ünü öldürdü; köke girişi %98,6 azalttı; saksıda kök urları %73,8 azaldı; tarlada hastalık indeksi %61,6 düştü, bitki boyu %14,4, verim %36,5 arttı.
Mekanizma: Kök kolonizasyonu, uçucu bileşiklerle nematisidal etki, yumurta açılmasını engelleme, ISR (pr1, pr3, lox1 genleri).
96 saatte yumurta açılmasını %87,95 engelledi, larvalarda %96,66 ölüm sağladı; domateste savunma genlerini (WRKY, LOX, PAL, MYB, PR) kat kat artırdı.
Mekanizma: Doğrudan nematisidal etki + MAMP kaynaklı bağışıklık (ISR).
Fermantasyon sıvısı larvalarda %100 ölüm yaptı ve yumurta açılmasını güçlü biçimde azalttı; saksı ve tarla denemelerinde kök urları anlamlı azaldı, hıyar gelişimi arttı.
Mekanizma: Nematisidal ve yumurta öldürücü metabolitler, uçucu organik bileşikler (keton, asit, sülfür bileşikleri), larvaları kovma.
Uçucu bileşikleri serada nematod sayısını %71, yumurta sayısını %79 azalttı; 2-(metilamino)-etanol larvalara karşı 12 saatte LC50 = 1,5 mM.
Mekanizma: Fumigant etkili uçucu organik bileşikler, larvaları kovma, yumurta açılmasını baskılama.
Kültür, uçucu bileşikler yoluyla yumurta açılmasını ve nematodun köke girişini anlamlı azalttı; ana uçucular 0,5 mmol'de larva ve yumurtaya etkili, diğer altı bileşik %30–63 nematisidal etki gösterdi.
Mekanizma: Nematisidal uçucular: benzenasetaldehit, 2-nonanon, dekanal, 2-undekanon, dimetil disülfit.
Saksı denemesinde M. incognita enfeksiyonunu etkili biçimde önledi ve nematodun domates gelişimine olumsuz etkisini azalttı; rizosferde mantar çeşitliliğini anlamlı düşürdü (özette yüzde verilmemiş).
Mekanizma: Uçucu bileşikler (asetoin, 2,3-bütandiol), rizosfer mikrobiyal topluluğunun değişmesi.
%100 konsantrasyonda 96 saatte larvalarda %100 ölüm; domateste ur oluşumunu belirgin azalttı, büyümeyi artırdı, stres göstergelerini düşürdü.
Mekanizma: Nematisidal metabolitler; IAA, fosfor çözme, HCN, proteaz; antioksidan yanıtın düzenlenmesi.
Sık sorulan sorular
Kök-ur nematodu belirtileri nelerdir?
Bitki sökülünce köklerde boncuk boncuk veya birleşerek büyük, düzensiz, kökün kendisinden oluşan şişkinlikler (urlar); urlar kökten ayrılmaz (baklagil nodüllerinden farkı: nodül yandan yapışık ve kolay kopar). Kök sistemi kısa, kaba ve az saçak köklü. Toprak üstünde: sıcak saatlerde pörsüme, sararma, bodurluk, besin eksikliği belirtileri; tarlada lekeler halinde zayıf bitkiler.
Kök-ur nematodu neden olur?
Etmeni Meloidogyne incognita, M. javanica, M. arenaria, M. hapla (nematod). Kök-ur nematodları (Meloidogyne incognita, M. javanica vb.) toprakta yaşayan mikroskobik kurtlardır; köke girip urlar (şişkinlikler) oluştururlar. Kök su ve besin taşıyamadığı için bitki bodurlaşır, sıcakta pörsür, sararır ve verim düşer; özellikle sıcak, kumlu topraklarda ve örtü altında yaygındır.
Bacillus ile kök-ur nematodu üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. 5 türün tamamı için kök-ur nematoduna karşı çalışma vardır. B. velezensis (amyloliquefaciens grubu) ve B. subtilis yumurta açılmasını ve larva yaşamını baskılar, köke girişi engeller; hıyarda tarla denemesinde hastalık %61,6 azalmış, verim %36,5 artmıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
