Septoria yaprak lekesi nasıl anlaşılır?
- Domateste 2–5 mm, yuvarlak, çok sayıda küçük leke: ortası gri-beyaz, kenarı koyu kahverengi çerçeveli; lekenin ortasında büyüteçle görülen küçük siyah noktalar (piknit).
- Yapraklar sararır, aşağıdan yukarı dökülür.
- Buğdayda yaprak üzerinde uzunca, açık kahve lekeler ve içinde siyah noktalar.
Bu belirtiyi görürseniz
Benzer görünen bir belirti başka bir hastalıktan, besin eksikliğinden, sudan, soğuktan ya da ilaç ve gübre yanıklığından da kaynaklanabilir. Kesin tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun; gerekirse laboratuvar analizi yaptırın.
Mücadelede Bakanlıkça ruhsatlandırılmış bitki koruma ürünlerini etiketine uygun kullanın. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
Bacillus ile yapılmış bilimsel çalışmalar
Domates Septoria'sına (S. lycopersici) karşı bu 5 türle hakemli dergide yayımlanmış doğrudan çalışma bulunamadı. Yakın etmen buğday septoryası (Zymoseptoria tritici) üzerinde ise B. megaterium tarlada hastalık gelişimini %80'e kadar geciktirmiş; B. velezensis ve B. subtilis lipopeptitleri serada hastalığı %82–90'ın üzerinde azaltmıştır. Bu sonuçlar domatese doğrudan aktarılamaz.
Sonuçlar çalışmalarda kullanılan suşa, bitkiye ve deney koşuluna aittir; Proverim için hastalık önleme ya da tedavi beyanı değildir.
Kontrollü ortamda seçilen bakteriler septoryayı %92'ye kadar engelledi; tarla denemelerinde yalnızca B. megaterium MKB135 hastalık gelişimini istikrarlı biçimde (%80'e kadar) geciktirdi. MKB135'in hücre duvarı bileşenleri fidede hastalığı %62 azalttı; bakteri uçucuları mantar biyokütlesini %43 düşürdü.
Mekanizma: Uçucu bileşikler, hücre duvarı bileşenleri ile bitki savunmasının uyarılması; birden çok mekanizma (doğrudan antagonizma plakada görülmedi)
GA1 hücresiz kültür süzüntüsünün yaprağa uygulanması serada septorya şiddetini %90'ın üzerinde azalttı; laboratuvarda spor çimlenmesi ve mantar gelişimi %100 engellendi; bitki üzerinde spor çimlenmesi ~%40, mantar gelişimi %80'den fazla baskılandı.
Mekanizma: İturin A + surfaktin + fengisin lipopeptitleri (GA1 süzüntüsünde 90 mg/L)
Enfeksiyondan önce yaprağa 100 mg/L lipopeptit uygulaması hastalık şiddetini belirgin azalttı; en iyi koruma mikosubtilin içeren formülasyonlarla elde edildi (%82'ye kadar azalma). Mikosubtilin doğrudan antifungal etki gösterirken surfaktin ve fengisin daha çok bitkide dayanıklılık uyarıcısı olarak çalıştı.
Mekanizma: Mikosubtilin (iturin ailesi) ile antibiyoz; surfaktin ve fengisin ile ISR
Kültür süzüntülerinin yarı-maksimum engelleme seyreltmesi S1 için %1,4, S6 için %7,4; minimum engelleme seyreltmesi sırasıyla %3,7 ve %15 bulundu (S1 daha güçlü). Yalnızca S1 bacillomisin D üretiyordu.
Mekanizma: Siklik lipopeptitler (bacillomisin D, iturin/fengisin/surfaktin aileleri)
Sık sorulan sorular
Septoria yaprak lekesi belirtileri nelerdir?
Domateste 2–5 mm, yuvarlak, çok sayıda küçük leke: ortası gri-beyaz, kenarı koyu kahverengi çerçeveli; lekenin ortasında büyüteçle görülen küçük siyah noktalar (piknit). Yapraklar sararır, aşağıdan yukarı dökülür. Buğdayda yaprak üzerinde uzunca, açık kahve lekeler ve içinde siyah noktalar.
Septoria yaprak lekesi neden olur?
Etmeni Septoria lycopersici (domates); tahılda Zymoseptoria tritici (septorya yaprak lekesi) (mantar). Septorya yaprak lekesi Septoria lycopersici mantarının yaptığı, alt yapraklardan başlayan, ortası gri-beyaz, kenarı koyu kahverengi küçük yuvarlak lekelerle tanınan bir hastalıktır; lekelerin ortasında büyüteçle siyah noktacıklar (piknit) görülür. Ağır bulaşmada yapraklar sararıp dökülür, meyveler güneşe açık kalır.
Bacillus ile septoria yaprak lekesi üzerine yapılmış çalışma var mı?
Evet. Domates Septoria'sına (S. lycopersici) karşı bu 5 türle hakemli dergide yayımlanmış doğrudan çalışma bulunamadı. Yakın etmen buğday septoryası (Zymoseptoria tritici) üzerinde ise B. megaterium tarlada hastalık gelişimini %80'e kadar geciktirmiş; B. velezensis ve B. subtilis lipopeptitleri serada hastalığı %82–90'ın üzerinde azaltmıştır. Sonuçlar çalışmadaki suşa ve koşullara aittir.
Bitkimdeki hastalığı nasıl teşhis ettirebilirim?
Bu sayfa bir tanı aracı değildir. Tanı için ziraat mühendisine ya da il ve ilçe tarım ve orman müdürlüklerine başvurun. Belirtinin fotoğrafını WhatsApp'tan gönderirseniz ziraat mühendisimiz ön değerlendirme yapar.
